در این مقاله به مهم ترین مشکلات پتوس اشاره میکنیم. اگر با شرایط نگهداری ، تکثیر و شیوه های تقویت و رشد این گیاه آشنا نباشیم یا اشتباه آموزش دیده باشیم باعث از بین رفتن یا خشک شدن گیاه نازنین پتوس خواهد شد.

آشنایی با شیوه های تکثیر پتوس و شرایط قلمه زدن آن، باعث میشود علاوه بر زیاد شدن این گیاه در اکثر مواقع پتوس را از مرگ حتمی نجات دهیم.

معرفی گیاه پتوس

پتوس یکی از گیاهان آپارتمانی است که در بین ایرانیان در جایگاه دوم محبویت قرار گرفته است. Epipremnum aureum نام انگلیسی این گیاه است. از خانواده آراسه بوده و اولین بار در جنوب شرقی آسیا روییده است. از آنجا که آن مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است میتوانیم متوجه شویم پتوس بیشترین رشد را در محیط نسبتا گرمتر از بقیه گونه های آپارتمانی خواهد داشت و برای نگهداری گل پتوس بهتر است چنین شرایطی را برایش فراهم کنیم

انواع گل پتوس

پتوس ها دو دسته دارند

مشهور و غیر مشهور

گونه های مشهور پتوس در ایران در دسترس هستند و معمولا در خانه ها نگهداری شده و آموزش دیدن در این زمینه اهمیت زیادی دارد

گونه های مشهور پتوس

۱- پتوس طلایی

به این نوع از پتوس، پیچک شیطان هم میگویند و نام انگلیسی آن، Pothos aureus است.

۲- پتوس نقره ای

این نوع از پتوس ها، در جنگل های مناطق نیمه گرمسیری دیده میشود. برگ هایی براق و زرد و سبز دارد و مثل مو دور تنه درختان میپیچد.

البته از نمونه هایی که در آپارتمان پرورش میدهیم نباید توقع داشته باشیم به بلندی گونه های جنگلی برسد چون ریشه ها در گلدان محدودیت مکانی دارد و نمیتوانند رشد زیادی داشته باشند. بنابراین با گذشت زمان همانند جوانی شان باقی می­مانند. البته طول برگ های گونه های خردسال آنها و یا قلمه هایی که به تازگی کاشته شده اند بین ۵ تا ۱۰ سانتی متر و گونه های میان سال برگ هایی حداقل ۱۵ سانتی متر و حد اکثر ۲۵ سانتی متری دارند.

پیچیدن به دور درخت یا ستون چوبی که در کنار پتوس قرار دارد در تمام انواع یکسان است و با توجه به سن و سال پتوس تفاوتی ندارد. البته این پیچش در پتوس نقره ای مقداری کمتر از بقیه گونه هاست.

پیشنهاد میکنیم در کنار گلدان کوچک پتوس ستون چوبی (قیم) قرار نداده و اجازه دهید شاخه ها از لبه گلدان بریزد و روی میز یا سطحی که روی آن قرار دارد بخزد. با این کار جذابیت بیشتری به پتوس خواهید داد.

البته میتوانید برخی از گلدان های پتوس را به شکل ریخته بر روی میز و برخی دیگر را پیچیده به دور ستون چوبی قرار دهید تا از زیبایی هردو استفاده ببرید.

البته اگر برای ستون چوبی (قیم) روکشی از پوست تنه درخت یا خزه تهیه کنید، زیبایی آن دوچندان خواهد شد.

یکی از ویژگی های بسیار خاص و مفید این گیاه که نگهداری آن را در آپارتمان و منزل بسیار راحت تر میکند، قابلیت رشد آن در آب است. با استفاده از خاصیت رشد پتوس در آب میتوانید قلمه های آن را در یک ظرف آب در گوشه ای از منزل نگهداری کنید و در زمان دلخواه آن را به گلدان منتقل کرده و یا به همین صورت از آن نگهداری کنید.

با هرس به موقع شاخه های نازک پتوس، علاوه بر ساخت گیاهی به اندازه دلخواه، میتوانید به تقویت آن کمک کنید.

همچنین میتوان از شاخه های هرس شده به عنوان قلمه استفاده کرده و به این وسیله پتوس های بیشتری داشته باشیم.

گونه های غیر مشهور پتوس

۱- ملکه مرمری یا Marble Queen

برگ های مکله مرمری در زمانی که هنوز باز نشده اند کوچک بوده و بخش های سفید فراوانی دارند و به مرور زمان تغییر رنگ داده و به رنگ سبز در می آیند.

۲- Tricolor

برگ های این گونه از پتوس، لکه هایی سبز کدر،کرم و زردرنگ دارد و خود برگ ها سبز پررنگ هستند.

آموزش مراقبت از انواع پتوس

نور مورد نیاز پتوس

این روز ها علاقه مندان به گیاهان آپارتمانی سوال میپرسند که آیا پتوس نیاز به نور دارد یا میتوان بدون نور از آن مراقبت کرد. آیا پتوس با نور مصنوعی رشد میکند یا حتما باید در معرض نور خورشید قرار داشته باشد. آیا پتوس باید در معرض نور مستقیم قرار داشته باشد یا نور مستقیم برای این گیاه مضر است و به نور غیرمستقیم نیاز دارد؟

پاسخ به تمام این سوالات و حتی سوالات بیشتر با دانستن میزان نور مورد نیاز و استاندارد پتوس پاسخ داده میشود.

اکثر انواع پتوس در نور روشن و غیرمستقیم یا نور فیلتر شده آفتاب بیشترین رشد را دارند اما اگر در محیطی به نور طبیعی دسترسی نداشته باشیم همانند اتاق خواب تنها فراهم کردن نور مصنوعی برای پتوس امکان پذیر باشد، باز هم در شرایط نور مطلوب اتاق (حدود ۴۰۰ شمع) رشد خوبی دارد.

دلیل سبز شدن برگ های رنگی پتوس، وابسته به محیط است. اگر نیاز نوری به میزانی که در بالا بیان شد تامین نشود،  رنگ برگ ها از دست رفته و در بهترین حالت به صورت یکدست سبز خواهد شد.

اگر نور مورد نیاز پتوس تامین نشود، علاوه بر از دست دادن رنگ برگ ها، باعث لاغر شدن ساقه ها و ریز شدن برگ ها میشود. همچنین تامین نشدن نور پتوس باعث ایجاد فاصله بین برگ های فوقانی بایکدیگر  خواهد شد.

دمای مورد نیاز پتوس

دماهایی که برای پتوس معرفی میشود، در روز بین ۲۱ تا ۲۷ درجه سانتی گراد و در شب بین ۱۴ تا ۱۸ درجه است. البته بهتر است توجه داشته باشیم که دما های معرفی شده در ویژگی های گیاهان، چه در این مقاله در مورد پتوس و یا در مورد بقیه گیاهان آپارتمانی، ایده آل ترین دماست. بنابراین اگر در محیط نگهداری این گیاه، دمای بیشتر یا کمتری وجود داشت، جای نگرانی نیست و گیاهان نسبت به تفاوت دمایی کم مقاوم هستند و در دما های معرفی شده حداکثر رشد را دارند.

شیوه آبیاری پتوس

پتوس ابلق به آبیاری مفصل تری نسبت به بقیه انواع دارد اما تفاوت آبیاری در انواع گوناگون زیاد نیست.

سطح خاک پتوس ابلق در زمان آبیاری باید مقداری خشک باشد اما در بقیه گونه ها پیشنهاد میشود رطوبت هموراه به صورت محسوس (نه بسیار زیاد)  همراه خاک گیاه باشد.

کود مورد نیاز پتوس

احتمالا قبل از خواندن این نوشتار بار ها از خودتان پرسیده اید که چه کودی برای گیاه پتوس خوب است؟

اولین نکته که در کود دهی به پتوس باید مورد توجه قرار گیرد مدت زمان کاشته شدن پتوس است. یعنی اگر مدت زمان زیادی است که پتوس کاشته شده و اصطلاحا پا گرفته، بین سه تا ۴ ماه یکبار کود میدهیم. اما اگر گیاه را تازه خریداری کرده یا قلمه زده شده است و مدت قابل توجه ای از کاشت آن نمیگذرد و به اصطلاح نوپاست، به مدت ۶ ماه دست نگه میداریم. مگر اینکه در ماه چهارم و یا پنجم علایمی همانند کمرنگ شدن برگ های سبز گیاه و رنگ پریده به نظر رسیدن مواجه شویم که در این صورت در همان زمان نیاز کود گیاه را برطرف میکنیم.

گیاه پتوس چگونه تکثیر میشود؟

شیوه های تکثیر در گیاهان مختلف است و منحصر در گیاه پتوس نیست. این موارد گاهی مربوط به تکثیر پتوس در خاک است که شامل  تکثیر پتوس از طریق برگ با قلمه زدن و یا کاشتن بذر آن، در خاک است و گاهی تکثیر گیاه پتوس در آب انجام میشود.

با دانستن تک تک این ویژگی ها میتوانیم با توجه به شرایط مختلف و دلخواه از هریک استفاده کنیم.

این گیاه را در آپارتمان ، در بهار و تابستان با استفاده از روش قلمه زنی ساقه ای می توان تکثیر کرد . ساقه این گیاه را در آب هم می توان ریشه دار نمود.

بستر کشت

یکی از عواملی که اهمیت بسیار زیادی در پرورش گل ها و گیاهان زینتی دارد، بستر کشت این گیاهان است.

بهینه بودن بستر کشت باعث رشد چشم گیر گلها و گیاهان زینتی در مقایسه با شرایط معمولی و بدون توجه به فراهم آوردن بستر کشت مناسب هر گیاه است. با این بهینه سازی همراه با کم کردن مساحت استفاده شده، رشد گیاه به میزان بسیار زیاد از ویژگی های فیزیکی و شیمیایی بستر های کشت تاثیر میگیرد.بنابراین مدیریت مناسب بسترکشت گیاهان گلدانی باعث داشتن گیاهانی شاداب و با کیفیت خواهد شد.

برای انتخاب یک بستر کشت مناسب باید علاوه بر توجه به ویژگی های فیزیکی و شیمیایی بستر کشت و تناسب آن با گل و گیاه ، باید در دسترس بودن، قیمت مناسب، پایدار بودن و وزن کم و سبک بودن آن را مد نظر قرار دهیم. در این نوشتار با توجه به مواردی که بیان شد، سعی شده است بهترین بستر کشت برای گیاه پتوس معرفی شده و بستر های مرسوم و متنوع برای استفاده در گلدان گیاه پتوس با یکدیگر مقایسه میشود.

برای ساخت خاک این گیاه پیشنهاد میکنیم با توجه به نوع پتوس که نگهداری میکنید از خاک مناسب آن که در ادامه توضیح خواهیم داد استفاده کنید.

طبق تحقیقات ای که دانشگاه آزاد اسلامی رشت منتشر کرده است، گیاه پتوس در مخلوط«خاک باغچه + خاک برگ + سبوس برنج + پرلیت + کمپوست آزولا» بیشترین میزان رشد، بیشترین مقدار ارتفاع و تعداد برگ را تجربه کرده است. در بین تمام انواع پتوس، پتوس ابلق در این ترکیب سرآمد بوده و از بقیه رشد، ارتفاع و تعداد برگ بیشتری داشته است

در این تحقیقات بیان شده است که پوسته برنج چه در کشت پتوس با خاک و چه در کاشتن پتوس بدون خاک، به عنوان اصلاح کننده فعالیت این گیاه عمل میکند و از آنجا که این عنصر مهم، مقدار زیادی فسفر و پتاسیم دارد به قابلیت جذب کمک زیادی میکند.

پوسته برنج نه تنها شرایط تغذیه و رطوبت بستر گیاه را بهبود میبخشد، بلکه منفذ های هوایی خاک پرلیت را افزایش میدهد.

امروزه مواد آلی و در دسترس خانگی همانند همین پوسته برنج که به آن اشاره کردیم، برای استفاده در خاک گیاه جایگزین استفاده از کود و پیت ماس شده است بدون اینکه در کیفیت گیاه تاثیر منفی داشته باشد.

کار اصلی پرلیت، نگهداشتن رطوبت به مدت طولانی تر در خاک است. این ویژگی به خاطر این است که پرلیت در برابر تغییر ph خاصیت پایداری ندارد.

یکی از بستر های کشت که در بازار برای ساخت بستر کشت گیاهان آپارتمانی به فروش میرسد، پیت خزه است.

از آنجا که استفاده از پیت خزه، گران است و در مواردی به خاطر وارداتی بودن آن، دسترسی آسانی ندارد، با توجه به تحقیقات صورت گرفته، بهترین بسترکشت برای پتوس که در عملکرد تفاوت چندانی با پیت خزه ندارد پالم پیت (ضایعات نخل) است. بنابراین میتوانید در ترکیبی که در بالا بیان شد به جای برخی عناصر از پالم پیت (Palm Peat) استفاده کرد.

گرچه در تحقیقاتی که دانشجویان دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در مورد پتوس انجام دادند، بستر کوکوپیت (Coco Peat) بیشترین برگ،ریشه و رشد پتوس را به بار آورد، اما تنها تفاوت بین بستر رشدی که در آن از پالم پیت استفاده شده بود نسبت بستر کشتی که در آن از کوکوپیت استفاده شده بود توان کمتر پالم پیت در نگهداری رطوبت شناخته شد. اگر این مورد در نگهداری گیاه در بستر پالم پیت جبران شود،در موارد دیگر هیچ تفاوتی نداشته و میتواند جایگزین به صرفه، در دسترس و با قیمت مناسب تری برای کوکوپیت باشد.

ممکن است بپرسید، چطور میتوانیم توان رطوبتی بستر کشت پالم پیت را بالا ببریم؟

این مشکل راهکار ساده ای دارد. تنها کافی است مقداری برگ پاییزی خرد شده که مدتی در آب مرطوب نگهداری شده اند را به این بستر اضافه کرده و آن را در سرتاسر بستر پخش کنیم. با این کار توان نگهداری رطوبت خاک به میزان قابل توجه ای افزایش پیدا میکند.

در میان بستر های کشت مناسب گیاه پتوس، متاسفانه برخی از افراد غیر متخصص در این زمینه، استفاده از باگاس نیشکر (Sugar cane baggass) را پیشنهاد میکنند. همچنین ممکن است این پیشنهاد در مقالات و مجلات مربوط به تهیه خاک و بستر کشت گیاهان آپارتمانی به چشم شما خورده باشد؛ اما جالب است بدانید در پژوهش یاد شده،ضایعات خام باگاس نیشکر نتوانستند صلاحیت خودشان را در انتخاب شدن به عنوان بستر کشت مفید برای گیاه پتوس اثبات کنند و نتیجه مطلوبی نداشتند.

آفات و بیماری ها

در گل آپارتمانی پوتوس دو نوع بیماری رایج است: پوسیدگی ریشه پتوس و افتادن لکه روی برگ های آن

۱- بیماری پوسیدگی پیتیومی ریشه

قلمه هایی که سیستم ریشه ضعیفی داشته باشند، برگ ها به مرور زمان زرد شده و خشک میشوند. در این حال، ساقه پتوس به حالت پوسیدگی سیاه و خمیری شکل در می آید که راهکار آن، استفاده از متالاکسیل، مفنوکسام، آلیت و اتریدیازول است.

۲- بیماری لکه برگی

قارچ phyllosticta sp خال های سیاه رنگی در برگ ها ایجاد میکند. در ایجاد این بیماری فرقی بین برگ های جوان و پیر وجود ندارد. قطر این خال ها حدود یک سانتی متر است و میتواند به دمبرگ ها هم سرایت کند و آنها را نیز از بین برده و موجب ریزش برگ ها شود. راهکار مبارزه با این بیماری این است که در اولین فرصت برگ های آلوده را از گیاه جدا کرده و از آبیاری زیاد بخش های بالایی گیاه خودداری کنید.

کارشناسان گل آرا به تمام سوالات شما در مورد نگهداری گل پتوس و آفات و بیماری های رایج این گیاه پاسخ میدهند.

برای این کار کافیه توی بخش نظرات سوال یا مشکل خودتونو مطرح کنید. پیشنهاد میکنیم حتما از گل خودتون عکس هم توی این بخش قرار بدید.

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه سوالات